Waarom zou ik een consultant inhuren? Heb je jezelf die vraag ooit gesteld, of heb je er misschien wel eens met iemand anders over gesproken? Dat is toch geen onredelijke vraag? Zeker niet; ik kan toch niet de enige bedrijfsleider zijn die het nut niet inziet van het binnenhalen van een buitenstaander om mij te vertellen wat er allemaal mis is, of misschien hoe ik de zaken „beter“ zou moeten aanpakken... toch?
Eigenlijk is dit een uitstekende vraag, omdat ze aanleiding zou moeten geven tot een grondige en weloverwogen zoektocht naar het antwoord – compleet met alle „voor- en
nadelen“, „voordelen en nadelen“ en „plus- en minpunten“ van het zoeken naar een hulpmiddel dat een meerwaarde voor het bedrijf oplevert.
Misschien is het uiteindelijke antwoord dat het geen zin heeft om iemand te betalen voor iets wat we intern zouden moeten kunnen doen. Aan de andere kant: misschien is het antwoord dat we echt niet de tijd of de expertise hebben om die zaken aan te pakken die aangepakt moeten worden, en dat een extra kracht daar een enorme meerwaarde zou kunnen betekenen.
De uitdaging zit hem in het objectief zoeken naar het antwoord; met als duidelijk en onvoorwaardelijk doel het juiste antwoord te vinden, in plaats van slechts een oppervlakkige analyse uit te voeren om te rechtvaardigen waarom we geen „hulp van buitenaf“ nodig hebben.
We beseffen dat het inhuren van externe hulp in sommige gevallen misschien niet de juiste oplossing is, terwijl het in andere gevallen absoluut de juiste keuze is. Hoe kunnen we objectief bepalen wanneer wel en wanneer niet?
De waarheid is dat het inhuren van een consultant geen garantie biedt voor een wonderbaarlijke oplossing voor welk probleem dan ook. Het inhuren van de juiste consultant kan het bedrijf echter wel verschillende voordelen opleveren: een andere invalshoek, een onbevooroordeelde kijk op de situatie, of een eerlijke en openhartige analyse van de mogelijkheden die het bedrijf heeft. Mijn ervaring door de jaren heen heeft aangetoond dat de waarde van de 'buitenstaander' onschatbaar kan zijn; niet alleen in financiële zin, maar ook wat betreft de inzichten die iemand de organisatie kan bieden.
Dus: wat maakt een consultant tot de juiste consultant? Dit is misschien wel het moeilijkste deel van het besluitvormingsproces.
Het is duidelijk dat de consultant goed moet kunnen communiceren, over de nodige kennis en ervaring op het betreffende gebied moet beschikken, een goede band moet kunnen opbouwen met het interne team waarmee hij of zij gaat samenwerken, en over de middelen moet beschikken om de gekozen oplossing volledig uit te voeren. Het is belangrijk om te beseffen dat sommige leden van het interne team de consultant als een bedreiging kunnen zien en in eerste instantie wellicht niet erg bereid zijn om mee te werken. Het vermogen van het management om deze 'tegenstanders' snel te identificeren – en aan te pakken – zal een aanzienlijke invloed hebben op het resultaat van de opdracht.
Het inhuren van een consultant betekent niet dat we onze tekortkomingen toegeven of dat we de mensen binnen de organisatie afkeuren. Het is een erkenning dat een blik van buitenaf van onschatbare waarde kan zijn; het werpt licht op gebieden waarop we ons kunnen verbeteren.
In werkelijkheid lossen consultants problemen zelden in hun eentje op. Een goede oplossing vereist een gezamenlijke inspanning van alle betrokkenen: de consultant, de leidinggevenden van de organisatie en de medewerkers. Wanneer iedereen zich richt op een duidelijk doel en samenwerkt om een specifiek doel te bereiken, komen de oplossingen vaak vanzelf naar voren.
Voor alle duidelijkheid: ik ben consultant en ik ben er vast van overtuigd dat de juiste consultant, die in de juiste omgeving en met de juiste ondersteuning werkt, voor elk bedrijf een meerwaarde kan betekenen. Voordat ik in de consultancybranche terechtkwam, heb ik veel consultants ingehuurd, wat uiteindelijk een totale verspilling van tijd en geld bleek te zijn. Maar er waren er ook die een enorme meerwaarde voor ons bedrijf hebben geleverd. Wat is het verschil tussen succesvolle opdrachten en opdrachten die niet zo goed uitpakten? Het komt erop neer dat je duidelijk moet begrijpen waarom de consultant wordt ingehuurd, redelijke en haalbare doelstellingen moet vaststellen en een voor beide partijen begrijpelijk en overeengekomen traject moet uitstippelen.
Goed, terug naar de oorspronkelijke vraag: „Waarom zou ik een consultant inhuren?“ Misschien omdat dit het juiste antwoord is op een andere vraag: „Hoe kunnen we ons bedrijf op de meest effectieve en efficiënte manier verbeteren, rekening houdend met de interne middelen, andere initiatieven en het beschikbare kapitaal?“
